Lucjan Wolanowski
SmodCMS

Eugene Grasberg (1920-2011)

Dla czytelników licznych utworów Lucjana Wolanowskiego nie są potrzebne dowody jakości jego prozy. Słowa świadczą za siebie. Warto jednak wspomnieć o pewnych wczesnych dowodach jego uzdolnień w tym kierunku.

W latach trzydziestych ubiegłego stulecia byliśmy razem w tej samej wczesnej klasie Gimnazjum im. Mikołaja Reja w Warszawie. Połowa budynków naszej szkoły, którą oszczędziły bomby II wojny światowej i zdławienie powstania warszawskiego, stoi nadal na placu Małachowskiego, w dość skomplikowanym położeniu, między ulicami Królewską, Mazowiecką i Kredytową.

Naszym nauczycielem języka polskiego był Wacław Kloss, starszy już wówczas jegomość, o bardzo tradycyjnym nastawieniu. Kiedyś, jako temat wypracowania domowego podał nam tytuł: „Moja droga do szkoły”. Nie był to zbyt trudny temat, więc większość z nas wyprodukowała dość szablonowe wypociny, bez specjalnych wzlotów wyobraźni.

Lucek był jednak w kłopocie. Mieszkał przy ulicy Królewskiej, w domu na parterze którego, o ile pamiętam, był ulokowany znany sklep musztardy Szwajcera, niewiele dalej niż jakieś sto kroków, minutę lub dwie od wejścia do szkoły (around the corner, jakbyśmy dziś powiedzieli w Ameryce). Rozwiązał swą trudność w sposób znakomity i błyskotliwy: zaczął od stwierdzenia, jak blisko mieszka, jak trudno powiedzieć wiele o jego drodze i poświęcił resztę wypracowania na opis osób, które codziennie spotyka na tej króciutkiej trasie: sprzedawcę gazet, pracownika biurowego spieszącego na ósmą, etc., etc. Naszkicował charakterystykę i zachowanie osób, które szły do pracy, starały się nadrobić opóźnienie, lub przygotowywały się do zaczęcia dnia - w tak interesujący sposób, że czytelnik miał rzeczywiście uczucie, że był świadkiem rzeczywistości. Profesor Kloss wezwał Lucka na podium, do przeczytania na głos swej pracy dla całej klasy.

Błyskotliwa kariera literacka była więc zapoczątkowana.

EUGENE GRASBERG

Kenneth Square, 2002

Eugeniusz (Eugene) Grasberg (13 XI 1920 - 28 VII 2011) - polski ekonomista, mieszkający w Stanach Zjednoczonych. Brat Ireny Koprowskiej, lekarza i cytologa. Podczas II wojny światowej walczył w wojnie obronnej Polski w Czwartej Baterii Obrony Warszawy (wrzesień 1939). Dostał się do obozu jeńców w Łowiczu, uciekł następnie z pociągu jeńców, jadącego do Niemiec i powrócił do Warszawy. Brał udział w powstaniu warszawskim, walczył w Batalionie Armii Krajowej im. Jana Kilińskiego w Śródmieściu. Ranny pod koniec września 1944 r. Po ewakuacji Warszawy przebywał w rejonie Grodziska Mazowieckiego. Pracował następnie w Polskim Radio (opracowując wiadomości gospodarcze) i uczył się w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie. W 1948 wyjechał do Szwecji, a rok później do Kanady. Studiował na McGill University w Montrealu. W 1953 r. został doktorem ekonomii. W latach 1954-1958 był wykładowcą nauk ekonomicznych Uniwersytetu New Brunswick, Frederictown w Nowym Brunszwiku (Kanada). Następnie doradca ekonomiczny rządu Haiti (Port-au-Prince, 1959-1963) W latach 1964-1967 pracował w National Planning Association, w Waszyngtonie. W latach 1968-1973 ponownie doradca rządu Haiti w sprawach planowania, z ramienia Banku Światowego (World Bank). Przedstawiał następnie raporty o możliwościach inwestycyjnych w różnych krajach Afryki dla O.P.I.C. (Overseas Private Investment Corporation - agencja rządu USA, 1973-1975, w tym w Egipcie, w latach 1976-1977). Od 1978-1990 prowadził badania na Wyspach Karaibskich dla organizacji Partnership for Productivity, zaangażowanej przez U.S.A.I.D. (U.S. Agency for International Development). W latach 1990-1994 pracował dla U.S.A.I.D. na Madagaskarze, zajmując się badaniami i pomocą dla eksportu produktów rolniczych i botanicznych. Od 1995 na emeryturze, mieszkał w Crossland w Pensylwanii. Pochowany na West Laurel Hill Cemetery (Bala Cynwyd, Montgomery County, Pennsylvania, USA).
 

Powrót do spisu treści