Lucjan Wolanowski
SmodCMS

O Lucjanie Wolanowskim (2008) - fragment recenzji wydawniczej

W ciągu kilkudziesięciu lat aktywności podróżniczej i związanej z tym bogatej działalności reportażysty, trwającej w gruncie rzeczy pół wieku, Lucjan Wolanowski opublikował ogromną ilość książek, częstokroć mających po kilka wydań i obcojęzyczne przekłady, wydrukował w czasopismach niezliczoną ilość tekstów, głównie reportaży, aktywność zaś pisarską podtrzymał niemal do ostatnich dni życia. Współpracował z najpoczytniejszymi i wysoko cenionymi polskimi czasopismami, jego teksty budziły najżywsze zainteresowanie wśród bardzo szerokiego i pod względem socjologicznym zróżnicowanego kręgu czytelników. Wolanowski, rzec można, swoiście „wychowywał” swoich czytelników: zdobywał ich sympatię, gdy byli bardzo młodzi, oni zaś towarzyszyli mu przez całe lata, dochowując wierności swemu ulubionemu reportażyście, otwierającemu im oczy na złożoność i bogactwo i świata, postrzeganego z perspektywy kulturowej i obyczajowej, w dużo zaś mniejszym stopniu - politycznej. To redukowanie elementów stricte politycznych w części stanowiło o dużej atrakcyjności prac Wolanowskiego: nieustannie indoktrynowani przez media czytelnicy otrzymywali teksty mówiące nie o wadach kapitalizmu, ale prezentujące krajobrazy i ukazujące ludzkie życie w różnych stronach świata. Wolanowski ukazywał obyczajowe i kulturowe aspekty życia na całym świecie, akcentował egzotyczną atrakcyjność różnych zjawisk, ujmował czytelników autentycznością relacji. Pisał piękną jasną, potoczystą polszczyzną, słowem - zaciekawiał i dobrze uczył świata. Ogromna jego poczytność zaczęła się zmniejszać stopniowo i powoli w wyniku polskiej transformacji ustrojowej, gdy dostępność paszportów w Polsce stała się powszechna i gdy rozwinęła się intensywnie polska turystyka zagraniczna. Odległe kraje, o których przeciętny Polak dowiedzieć się wcześniej mógł tylko z utworów takich podróżopisarzy, jak np. Arkady Fiedler czy właśnie żywo i interesująco pisanych reportaży Lucjana Wolanowskiego, stały się dostępne dla niezwykle wielu Polaków. Zmienił się zatem polski sposób rozumienia i postrzegania „egzotyki”. Przez niemal półwiecze pisarstwo Lucjana Wolanowskiego miało ogromne znaczenie w kształtowaniu wizji świata w jego widzeniu przez Polaków i odegrało ważną rolę w polskim sposobie myślenia o różnych kategoriach nie tyle „obcego”, ile „innego”.

JACEK KOLBUSZEWSKI

Instytut Filologii Polskiej
Uniwersytetu Wrocławskiego

Wrocław, 26 marca 2008 r.

Tekst jest fragmentem wewnętrznej recenzji wydawniczej, w związku z wydaniem publikacji poświęconej Lucjanowi Wolanowskiemu (Wokół reportażu podróżniczego. Tom 3. Lucjan Wolanowski (1920-2006). Studia - szkice - materiały; Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2009, seria: "Prace naukowe Uniwersytetu Śląskiego nr 2683", ISBN 978-83-226-1802-8, ISSN 0208-6336)

Powrót do spisu treści

..